Tag archieven: stagnatie

Hoera! Eindelijk een competente minister.

Geef een reactie

Onvoldoende
Het oordeel van Linda Steg (hoogleraar duurzaam gedrag) over de reactie van het kabinet op de uitkomst van het burgerberaad over klimaat beleid.
Zo lafjes, die reactie van D66 op het burgerberaad.
(Kelli van der Waals in Trouw, 2 juni 2026.)

Dit kabinet heeft een opmerkelijk talent om geen rekening te houden met eensgezinde meningen in de bevolking. Zo werd de overeenstemming tussen veel partijen na lang onderhandelen over de AOW-leeftijd opengebroken. En het kabinet gaat niet mee met de publieke opinie over het belasten van vermogens en bedrijfswinsten. Het negeert de overeenstemming tussen vakbonden en de werkgevers over het in standhouden van de sociale verzekeringsuitkeringen. Het neemt nu iets meer stelling tegenover Israël, maar nog steeds veel slapper dan de meerderheid van de bevolking wil. En het resultaat van het burgerberaad over het klimaat, dat voor de overgrote meerderheid werd onderschreven wordt door het kabinet voornamelijk genegeerd. Waaruit blijkt dat minister president Jetten zijn eerder ferme standpunten over het klimaat probleem heeft ingeslikt. Welke conclusie kunnen we hieruit trekken?

  • Dit kabinet wordt beheerst door de VVD, die vrijwel even rechts is als de PVV en Ja21.
  • Dit betekent dat het een voortzetting is van het kabinet Schoof. Verder drie jaar stagnatie, waarna het kabinet valt en we een nieuwe rechtse regering krijgen, die ook weer een aantal maanden nodig zal hebben om te besluiten dat ze niets kunnen doen.
  • 80 % van de kiezers/burgers schijnt voor een strenger klimaatbeleid te zijn. Maar die meerderheid is niet bereid daar echte consequenties aan te verbinden (leefstijl, consumptiegedrag, kiezersgedrag)
  • Als je je niet vastlegt op het grotendeels volgen van de uitkomsten van het burgerberaad kun je het beter niet instellen. Op deze manier doet het verder afbreuk aan het vertrouwen in de overheid.
  • Het gevolg van dit alles op korte termijn is dat in tussentijdse peilingen D66, VVD en CDA fors verliezen, ten gunste van Ja21 en FvD. Pro wint ook een beetje.

Wat moeten we hier nu mee? Het kabinetsbeleid ligt buiten onze directe invloed. We kunnen dus niet veel meer doen dan staan en gaan voor de samenleving die we willen. Zo bewust mogelijk leven en onze verantwoordelijkheid nemen, en dan hopen dat dat ooit zal bijdragen tot onze redding. En het is een bemoedigende gedachte dat dit rechtse geweld, nationaal en mondiaal, ooit voorbij zal gaan en omslaan in een humanere samenleving. Hoe en wanneer dat zal gebeuren weten we niet, maar als we tijd van leven hebben zal het zeker gebeuren.

En intussen heeft dit kabinet ook nog een competente en moedige minister: Van den Brink, die eindelijk durft stelling te nemen rond de spreidingswet – ook tegen zijn eigen coalitiegenoot de VVD in. Hij paart doortastendheid aan goede contacten met de burgemeesters, ook die van gemeenten die nog niet aan de spreidingswet hebben voldaan. Een voorbeeld voor ons allen.

Het verlangen naar een nieuw Plan.

Geef een reactie

Op weg naar een armageddon? Wij modderen vrolijk voort
(Tomas van Heste)

Op 2 maart heb ik het boek van Michiel Zonneveld aangekondigd, Het Plan van de Arbeid, en beloofd daar op terug te komen als het zou zijn verschenen. Dat is nu gebeurd op 25 april, en belofte maakt schuld. Dus ik kom er nu op terug.

Onze samenleving moddert voort sinds het tweede kabinet Kok, en gedurende de kabinetten Balkenende en Rutte. Voor zover ik kan nagaan is vrijwel geen enkele van de grote vraagstukken waar we als samenleving voor staan sindsdien echt aangepakt. In tegendeel, de prachtige samenleving die we destijds hadden is systematisch afgebroken door bezuinigingen en een volstrekt ongefundeerd geloof in de heilige markt. Eigenlijk is er maar één ding redelijk goed gegaan, en dat is het vaststellen van het deltaprogamma 2022. Ook het beleid voor natuur en biodiversiteit was aanvankelijk veelbelovend, maar wordt nu stap voor stap onderuit gehaald. Verder is het twijfelachtig of er een heldere stikstofwet komt die niet aan elkaar hangt van vage compromissen, en hetzelfde geldt voor het landbouwakkoord. De net uitgekomen voorjaarsnota is door de Raad van State afgekeurd wegens vaagheid en uitstel van duidelijke beleidsplannen (bezuinigingen). Er komt geen krachtig beleid voor asielzoekers, en ook de klimaatplannen van minister Jetten , hoewel omvangrijk, zijn het resultaat van een slap compromis. De energietransitie loopt volledig spaak doordat het stroomnet niet voldoende snel wordt uitgebreid (zoals gebruikelijk laat de centrale overheid het ook nu weer volledig afweten. De provincies of de gemeenten moeten het maar oplossen, maar die hebben uiteraard geen geld). En zo voort en zo verder. De verantwoordelijkheid hiervoor kan maar ten dele toegeschreven worden aan de genoemde kabinetten, maar ligt in hoofdzaak bij de partijen die deze regeringen vormden, en die steeds deelbelangen lieten en laten voorgaan op het algemeen belang. Ook de burgers, die deze partijen bij verkiezingen hun stem bleven geven zijn mede verantwoordelijk.

Deze situatie doet denken aan de situatie in de dertiger jaren van de vorige eeuw. Ook toen was er alom stagnatie. Het was onder die omstandigheden dat er een brilliant Plan werd gelanceerd, dat aan die situatie een einde zou kunnen maken: het Plan van de Arbeid. Hoewel het initiatief daartoe lag bij de SDAP en het NVV, werd het Plan ontworpen door min of meer onafhankelijke deskundigen. Maar desondanks werd ook toen het Plan vrijwel meteen afgeschoten door andere partijen en belangengroepen. Er was een wereldoorlog voor nodig om dat Plan uitgevoerd te krijgen. Het was toen inmiddels wel duidelijk dat de oude inrichting van de samenleving niet meer werkte. Het algemene besef van ‘Dit nooit weer’ sloeg niet alleen op het fascisme en de wereld oorlog, maar ook op de diepgaande crisis uit de dertiger jaren, die door de oudere burgers in de samenleving nog niet was vergeten. Vandaar dat de maatregelen uit het Plan op wijde steun konden rekenen, niet alleen bij de verantwoordelijke politici, welgevers en werknemers, maar ook bij de bevolking als geheel.

Ook nu leven we in een tijd van stagnatie en dreigende rampspoed. Daarom is volgens Michiel Zonneveld een nieuw Plan van de Arbeid nodig. Hij staat met dit idee niet alleen – ook elders zijn initiatieven voor een nieuw Plan in ontwikkeling. Een aanzet daartoe vinden we bijvoorbeeld bij het Sociaal Cultureel Planbureau, en bij de Wetenschappelijk Bureau’s van Groen Links en de Partij van de Arbeid. Ook de Jonge Klimaatbeweging denkt in die richting.

In mijn volgende blogs ga ik in op het Plan van Michiel Zonneveld. Intussen raad ik u aan het boek te kopen en te lezen; met name als u (met mij, of in het algemeen) mee wilt denken of praten over dit Plan. Het leest makkelijk, is maar 150 pagina’s, is niet duur (€ 15). Mocht u, omdat u erg krap in uw tijd zit, voorlopig een samenvatting willen lezen dan kan dat op https://www.planvandearbeid.nl/het-boek-is-er-2/?ref=plan-van-de-arbeid-newsletter. Wie de presentatie van het boek van Michiel Zonneveld nog wil zien kan dat doen op https://www.youtube.com/watch?v=Z9Lm7rqMZsI.