Maandelijks archief: juni 2026

De menselijke maat.

Het krankzinnige idee dat superslimme AI de mensheid binnenkort inhaalt, is nergens op gebaseerd.
Maurits Martijn & Thomas Oudman (De Correspondent)

Zoals bekend is de gerenommeerde advocaat Weski veroordeeld voor het doorspelen van informatie van haar cliënt Ridouan Taghi naar zijn organisatie.*) Een dergelijk delict wordt als zeer ernstig beschouwd. Er staat een straf op van minimaal 4 jaar. Maar advocaat Weski heeft een straf gekregen van 42 dagen cel: de lengte van haar voor-arrest. Dit is gedaan vanwege diverse redenen: haar gezondheidstoestand, de omstandigheden, en haar smetteloze staat van dienst. Het vonnis is geschreven in heldere taal, en wordt alom geprezen vanwege het feit dat het zeer duidelijk maakt dat Weski in de fout is gegaan, maar menselijke overwegingen laat gelden bij de strafmaat.

Er wordt vaak gezegd dat AI het menselijke denkvermogen binnenkort, en misschien nu al, kan vervangen. Dat is echter allerminst zeker, en zeker vandaag de dag nog niet aan de orde, Ik vind dat het vonnis van de rechtbank over Weski laat zien waar AI nog niet toe in staat is. Met behulp van AI zou het vonnis in technische zin volledig kunnen worden geproduceerd: jurisprudentie, bewijsvoering, en zo meer. Maar ik zie niet in hoe AI tot deze strafmaat had kunnen komen. Daar is namelijk empathie en persoonlijke afweging voor nodig. Juist deze balans tussen veroordeling en strafmaat maakt het vonnis uniek en humaan. Dat bevredigt ons rechtsgevoel. Bij mij riep het meegevoel voor Weski en respect voor de rechtbank op. Ook mooi dat het OM niet in beroep is gegaan. Het ondersteunt mijn vertrouwen in de rechterlijke macht.
Wat een zegen dat we nog in een tijd leven waarin AI niet zaligmakend is. Ik mag toch hopen dat we nog lang in die tijd mogen leven.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is image-6-1024x683.png

*) Voor de details zie men https://www.rechtspraak.nl/organisatie-en-contact/organisatie/rechtbanken/rechtbank-rotterdam/nieuws/2026/05/celstraf-gelijk-aan-voorarrest-voor-inez-weski

VOLGENDE WEEK GEEN BLOG VANWEGE VAKANTIE

Oerstom of misdadig?

Geef een reactie

Tech-ceo’s kletsen maar wat uit hun nek. We doen soms alsof ze het kompas voor innovatie en vooruitgang zijn, een baken voor de mensheid. Maar het zijn niets meer dan leugenachtige verkopers van hun eigen producten.t
(Peter Kuipers Munneke)

Mijn vorige blog, dat ging over de gevaren van AI, eindigde ik met de conclusie: ‘Intussen draagt AI al op dit moment bij aan de vernietiging van de wereld, door het waanzinnig hoge energie- en watergebruik van de huidige datacentra.’ Nadien kreeg ik een column van Peter Kuipers Munneke in de NRC van 4 juni onder ogen waaruit bleek dat ik het nog veel te optimistisch had voorgesteld.

Peter Kuipers Munneke (glacioloog en weerman) belichaamt een lange eerbiedwaardige traditie in waarschuwen voor de klimaatramp die ons boven het hoofd hangt. Hij neemt allang stelling tegenover de overheid en het bedrijfsleven over het feit dat ze de klimaatcrisis te weinig serieus nemen en er veel te weinig tegen doen. Hij is overigens een beminnelijke en aardige man, en bleef in zijn kritiek, hoewel feitelijk scherp, altijd gematigd van toon. Maar die toon heeft hij in de genoemde column laten varen. Nog steeds blijft hij binnen de fatsoensnormen, maar tussen de regels door voel je zijn woede en pijn. Hij benadert het probleem deze keer vanuit de hype over AI en richt zich op de tech-bro’s/miljardairs die (welbewust?) onze leefwereld direct in gevaar brengen. Winst en macht is hun enige doel. Domheid, gewetenloosheid of kwaadaardigheid? Op of na hun sterfbed mogen ze kiezen. Overigens doen ze dit ‘met instemming van politici overal ter wereld.’ (citaat uit de column.) Ik zou daar aan toe willen voegen: met instemming (actief of passief) van de grote meerderheid van ons allemaal. Wij kiezen de politici, wij kopen de producteen van tech-bro’s.

Het voert voor een blog als dit te ver om alle feiten uit de column van Peter te beschrijven. AI brengt door zijn waanzinnig energie-gebruik de energie-transitie in gevaar, maar zal ook uiteindelijk blijken niet aan de verwachtingen te voldoen. Dan blijven wij zitten op de puinhopen van de bubbel en lijden ernstige persoonlijke en collectieve verliezen.

Ik zou zeggen lees de column. Ik zei dat we allemaal medeplichtig zijn, maar dat geldt natuurlijk niet voor u. U vermijdt zoveel mogelijk het gebruik van AI, u bent vegetariër, u vliegt niet meer, u reist per openbaar vervoer of met de fiets, u heeft de verwarming een of twee graadjes lager gezet, u koopt uitsluitend tweedehands kleding (misschien af en toe wat vintage), u beperkt uzelf bij de aanschaf van spullen, en wat u weg doet brengt u naar de kringloop, u steunt of bent actief in tenminste vijf milieubewegingen, u doet mee aan demonstraties, u stemt op politieke partijen die stelling nemen tegen het onrechtvaardige belastingstelsel en/of bent in één van die partijen actief, u betaalt keurig belasting (in tegenstelling tot de de meeste miljonairs), u bent voorzover u weet niet racistisch en staat open voor andere meningen dan de uwe; en zo meer. U behoort tot de belangrijke onderstroom die eens de mainstream zal worden.

Algoritmen

Geef een reactie

Het toeslagenschandaal laat zien wat algoritmen bij slordige toepassing te weeg kunnen brengen. Het probleem bij de toeslagenaffaire is, dat de overheid nog steeds wil vasthouden aan een rechtvaardige compensatie aan ouders die ten onrechte schade hebben geleden. Men wil vermijden dat sommigen te veel en anderen te weinig compensatie krijgen (of zelfs al hebben gekregen). Om dat te doen moet elk dossier met de hand worden bekeken. Overigens moet dat ook volgens de wet. Als ze dat consequent blijven volhouden dan duurt het nog maar 18 jaar voor dat de affaire is afgerond (volgens de Raad van State).

Dit probleem is onoplosbaar, en een gevolg van het oorspronkelijk handelen volgens een algoritme, dat bleek te discrimineren tussen in Nederland geborenen en mensen met een buitenlandse achtergrond. Daardoor zijn vele ten onrechte aangesproken op te veel ontvangen toeslagen en dientengevolge beboet, met honderden rechtszaken als gevolg. Tot zover de omschrijving van het probleem – dat is overigens te kort door de bocht, maar als ik het probleem in detail uit de doeken zou doen had ik een vuistdik rapport nodig. Maar de conclusie uit de vorige alinea staat.

Dit probleem is dus onoplosbaar, zoals vele andere problemen die door de vorige kabinetten zijn gecreëerd of voor zich uit geschoven (met instemming van de meerderheid der kiezers). Waarom ik dit probleem aan de orde stel is omdat het als een casus kan dienen in de discussie over AI. Want het is wel zeker dat als AI wordt toegepast bij vele overheidsmaatregelen, wat men van plan is, dat er soortgelijke fouten zullen worden gemaakt. AI geeft immers terug wat je er in stopt, en dat blijft mensenwerk. Daarom denk ik dat we AI met de grootste voorzichtigheid moeten gebruiken, en als het te vermijden is, helemaal niet.

Intussen draagt AI al op dit moment bij aan de vernietiging van de wereld, door het waanzinnig hoge energie- en watergebruik van de huidige datacentra. Laten we het dus zo weinig mogelijk gebruiken en onze stem verheffen tegen de gewetenloze toepassing ervan.

Hoera! Eindelijk een competente minister.

Geef een reactie

Onvoldoende
Het oordeel van Linda Steg (hoogleraar duurzaam gedrag) over de reactie van het kabinet op de uitkomst van het burgerberaad over klimaat beleid.
Zo lafjes, die reactie van D66 op het burgerberaad.
(Kelli van der Waals in Trouw, 2 juni 2026.)

Dit kabinet heeft een opmerkelijk talent om geen rekening te houden met eensgezinde meningen in de bevolking. Zo werd de overeenstemming tussen veel partijen na lang onderhandelen over de AOW-leeftijd opengebroken. En het kabinet gaat niet mee met de publieke opinie over het belasten van vermogens en bedrijfswinsten. Het negeert de overeenstemming tussen vakbonden en de werkgevers over het in standhouden van de sociale verzekeringsuitkeringen. Het neemt nu iets meer stelling tegenover Israël, maar nog steeds veel slapper dan de meerderheid van de bevolking wil. En het resultaat van het burgerberaad over het klimaat, dat voor de overgrote meerderheid werd onderschreven wordt door het kabinet voornamelijk genegeerd. Waaruit blijkt dat minister president Jetten zijn eerder ferme standpunten over het klimaat probleem heeft ingeslikt. Welke conclusie kunnen we hieruit trekken?

Dit kabinet wordt beheerst door de VVD, die vrijwel even rechts is als de PVV en Ja21.
Dit betekent dat het een voortzetting is van het kabinet Schoof. Verder drie jaar stagnatie, waarna het kabinet valt en we een nieuwe rechtse regering krijgen, die ook weer een aantal maanden nodig zal hebben om te besluiten dat ze niets kunnen doen.
80 % van de kiezers/burgers schijnt voor een strenger klimaatbeleid te zijn. Maar die meerderheid is niet bereid daar echte consequenties aan te verbinden (leefstijl, consumptiegedrag, kiezersgedrag)
Als je je niet vastlegt op het grotendeels volgen van de uitkomsten van het burgerberaad kun je het beter niet instellen. Op deze manier doet het verder afbreuk aan het vertrouwen in de overheid.
Het gevolg van dit alles op korte termijn is dat in tussentijdse peilingen D66, VVD en CDA fors verliezen, ten gunste van Ja21 en FvD. Pro wint ook een beetje.

Wat moeten we hier nu mee? Het kabinetsbeleid ligt buiten onze directe invloed. We kunnen dus niet veel meer doen dan staan en gaan voor de samenleving die we willen. Zo bewust mogelijk leven en onze verantwoordelijkheid nemen, en dan hopen dat dat ooit zal bijdragen tot onze redding. En het is een bemoedigende gedachte dat dit rechtse geweld, nationaal en mondiaal, ooit voorbij zal gaan en omslaan in een humanere samenleving. Hoe en wanneer dat zal gebeuren weten we niet, maar als we tijd van leven hebben zal het zeker gebeuren.

En intussen heeft dit kabinet ook nog een competente en moedige minister: Van den Brink, die eindelijk durft stelling te nemen rond de spreidingswet – ook tegen zijn eigen coalitiegenoot de VVD in. Hij paart doortastendheid aan goede contacten met de burgemeesters, ook die van gemeenten die nog niet aan de spreidingswet hebben voldaan. Een voorbeeld voor ons allen.