Maandelijks archief: augustus 2026

Kunnen gedachten helen?

The soul always knows what to do to heal itself. The challenge is to silence the mind.*)
 Caroline Myss

Sinds het verschijnen van het boek van Louise Hay You can heal your life (1984) is er veel discussie geweest (wetenschappelijk en in New Age kring) over bovengenoemde vraag. Louise Hay is een exponent van het zogenaamde positief denken. In extremis stelt dit dat je met ‘positieve’ gedachten werkelijk alles wat je wilt kunt bereiken. Op deze stelling is echter veel kritiek gekomen. Waar staan we vandaag de dag in deze discussie?

Als we deze vraag toespitsen op de vraag in de titel van dit blog dan moeten we in de eerste plaats definiëren waar we het over hebben. Het is wel duidelijk dat we het niet hebben over botbreuken, diepe (snij)wonden, genetisch bepaalde aandoeningen en bacteriële infecties, enz., maar wel over andere llchamelijke of psychische kwalen. En voorts gaat het niet over het pseudowetenschappelijke idee dat mensen al hun fysieke ziektes, zoals kanker of hiv/aids, zelf veroorzaken door negatieve gedachten en schuldgevoelens. Dat idee leidt volgens critici tot gevaarlijke ‘victim blaming‘ (schuld bij het slachtoffer leggen) en houdt patiënten soms weg van noodzakelijke medische zorg. 

Veel genuanceerder dan Louise Hay heeft Caroline Myss hier over geschreven (Why people don’ t heal and how they can, 1997). Zij is haar loopbaan begonnen als een medical intuitive, samenwerkend met neurochirurg Norman Shealy. Gaandeweg kwam ze daarbij tot de ontdekking dat de meeste patiënten niet wilden genezen, en ze vroeg zich af hoe dat kan. Met die vraag heeft ze zich, af en aan, de rest van haar werkzame leven bezig gehouden. Haar voorlopige conclusie was, dat het de gewondheid was (aangeboren of door trauma ontstaan) die genezing verhinderde. Deze gewondheid werd verwerkt door een zich in de geest vastzettend compensatie systeem, zich uitend in woede, slachtofferschap, sabotage van het natuurlijke genezingsproces, en zo meer.

In mijn praktijk als therapeut en coach, in individuele sessies en in groepen, ben ik eveneens getroffen door de weerstand tegen genezing. Ik heb menigmaal gezien hoe mensen door een diepe ervaring van oud zeer tot openbaringen kwamen, en daaruit duidelijke aanwijzingen konden afleiden hoe hun leven anders in te richten. Maar zeer, zeer vaak pakten ze na afloop van de sessie hun oude gewoonten weer op en veranderde er weinig.

Voor mij persoonlijk is de conclusie van Myss nog steeds niet de kern van het antwoord. Ik denk dat, als je echt wilt genezen, je je hele leefstijl, inclusief je denkpatronen en de manieren waarop je je tot nu toe aan de omstandigheden hebt aangepast, moet omgooien.

Ik denk Ik denk dat iedereen wel tot op zekere hoogte de neiging heeft zijn/haar leven te willen beheersen. Maar als je echt meesterschap over je leven wit krijgen, zul je de controle eerst moeten opgeven. Wellicht moet je heen door een periode van leegte en chaos, maar je maakt dan ruim baan voor je natuurlijke aandrift tot persoonlijke groei. Je vervangt je neiging tot controle door overgave aan het leven zelf. Het leven neemt dan de leiding over, en jij schept de ruimte voor je geestelijke welzijn waarin je genezing een optimale kans geeft.

*) Ik heb in het verleden veel gepubliceerd over de ziel. Wie de blogs er op wil naslaan kan ze vinden via de zoek functie. Met name vanaf 6 januari t/m 3 februari 2022 geeft een coherente theorie over de ziel.

De speeltijd is voorbij. Zou het?

Klimaatverandering is niet langer een toekomstscenario. De speeltijd is voorbij.
(David van Reybrouck, denker der Nederlanden, in Trouw, 18 augustus 2026)

‘Dit is de zomer van de waarheid’. Onder die titel opent Trouw van dinsdag j.l. met een essay van David van Reybrouck. Het is opmerkelijk dat een dagblad op deze manier opent: met een essay, in plaats van met een nieuwsbericht. Het laat zien dat de redactie van Trouw zich bewust is van het gevaar waarin we verkeren. En het essay van Van Reybrouck toont dezelfde verontrusting. Van Reybrouck is diep geraakt door de verwoesting die deze zomer is aangericht op de geliefde plekken in het landschap, in Frankrijk en België en elders in Europa en ter wereld. Dierbare landschappen zijn definitief verloren gegaan, er zijn slachtoffers gevallen en er is onnoemelijk leed aangericht. De klimaatramp ligt niet meer in de toekomst, hij is hier en nu aanwezig.

Van Reybrouck hoopt en verwacht dat dit waarschuwingssignaal de nationale en Europese overheden zal aanzetten tot een ambitieuzer klimaatbeleid. Ik heb daar echter geen enkel vertrouwen in. Dat zegt wel iets over mijn karakter, maar dit gebrek aan vertrouwen is ook gebaseerd op de historie sinds 1962, de wake-up call van Rachel Carson (Silent Spring); 1972, de tweede wake-up call van De Club van Rome (Grenzen aan de groei); en 2006, de derde wake-up call van Al Gore (An Inconvenient Truth) – nog daargelaten alle mede door klimaatverandering veroorzaakte natuurrampen. Al deze gebeurtenissen hebben niet geleid tot een radicaal en doortastend klimaatbeleid, ook al is het bewustzijn onder de bevolkingen van de klimaatramp wel enigszins toegenomen. Dus waarom zou dat nu wel gebeuren? Nog steeds hebben veel mensen er persoonlijk weinig last van. Er moeten vrees ik nog veel ergere dingen gebeuren. Misschien wordt daar binnen een half jaar in voorzien:

Het schijnt dat er dan een grotere ramp dan de afgelopen zomer op ons af komt: El Niño. Het artikel in De Groene Amsterdammer van vorige week – Zingend de orkaan tegemoet van Mounir Samuel – en de waarschuwingen van het Rode Kruis en de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) laten daar geen misverstand over bestaan. Bosbranden, overstromingen, enorme droogte, voedseltekorten – het komt er waarschijnlijk allemaal aan in de komende maanden, met een hoogtepunt in december en januari. NGO’s, in het bijzonder het Rode Kruis, treffen voorbereidingen, maar kunnen natuurlijk het ergste niet voorkomen. Misschien kunnen we hoop putten uit de mogelijkheid dat deze El Niño eindelijk echt iets in beweging zal zetten.

Onverschilligheid

Disclaimer: dit blog is niet gericht tot de 10-12 % armste mensen in Nederland.

You live like an asshole
(Jop Eikelboom, column inTrouw, 10 augustus 2026)

We willen meer huizen, een veilige en doelmatige infrastructuur, een handhaving van de sociale zekerheid, muziekonderwijs in het basis- en voortgezet onderwijs, betere brandpreventie in de bossen, en betere waterhuishouding, een uitbreiding van het OV in de provincie, een energietransitie naar 100 % duurzaam, meer blauw in de wijken, een duurzame landbouw, ecologische diversiteit, kortere wachttijden in de rechtbanken, enzovoort – u kunt dit lijstje moeiteloos zelf aanvullen.

We willen niet: meer belasting betalen, ons uitzicht laten bederven door een hoogspanningsmast, een transformatorstation, een windmolen of zonnepanelen, ons consumptiepatroon opgeven, vegetariër worden, onze auto opgeven, geen vliegreizen meer maken; en ook dit rijtje kunt u moeiteloos uitbreiden.

Het kan ons eigenlijk niet schelen hoe het in de wereld toegaat. Het is oorlog in Oekraïne,Gaza en het Midden-Oosten, wat onnoemelijk veel leed veroorzaakt maar wij maken ons bezorgd om de benzineprijzen en andere prijsstijgingen (terzijde: we kunnen tegenwoordig aanzienlijk meer uitgeven dan 15 jaar geleden!). De natuur gaat ten gronde; de klimaatramp schrijdt voort, maar zolang we daar zelf geen last van hebben doen we daar individueel en collectief veel te weinig aan. En met name de techreuzen, multimiljonairs en de CEO-s en aandeelhouders van de grote concerns die veel CO2 uitstoten kan het werkelijk geen reet schelen hoeveel schade ze aanrichten (ik weet het; er zijn enkele uitzonderingen).

Wij zijn niet bereid iets op te offeren of in te leveren voor ons algemeen belang of zelfs onze overleving. En ik kan mijn medeburgers weinig verwijten, zolang ikzelf nog een auto heb, die ik nog wel eens gebruik, mijn verwarming maar één graadje lager zet, en nog steeds ruimschoots kaas consumeer.

Gedachtenspinsels

Niets zal de menselijke gezondheid zo ten goede komen en de overlevingskansen van het leven op aarde zo vergroten als de overgang naar een vegetarisch dieet
Albert Einstein

Ik heb er eerder over geschreven: dat het wel degelijk uitmaakt als we onze leefstijl veranderen ten behoeve van de klimaatproblematiek. Het verbaast me dat zo weinig mensen dat echt doen. Er wordt nog steeds massaal gevlogen naar verre landen en we eten nog steeds veel vlees. Slechts 5% van onze bevolking is vegetariër. Vooral dat laatste verbaast me, want in tegenstelling tot sommige andere leefstijl veranderingen hoeven we er eigenlijk niets voor op te offeren om vegetariër te worden. (Veganisme is wat anders, – daarover misschien later nog eens wat meer). Terzijde: Als u bij die 5 procent behoort is dit blog voor u wellicht niet zo interessant.

Ik was zeker een vleesliefhebber, maar de lust om vlees te eten is me vergaan toen ik me realiseerde wat dieren moeten lijden voor onze consumptie. Dat is minder als je uitsluitend biologisch vlees eet, maar ook in dat geval worden dieren vervoerd en geslacht. En sowieso is vlees eten zeer schadelijk voor het klimaat. De eerste gevolgen daarvan worden dezer dagen gruwelijk duidelijk.

Ik zei hiervoor dat je eigenlijk niets hoeft op te offeren of in te leveren als je vegetariër wordt. In mijn geval komt dat door Anne, mijn vrouw. Toen we overstapten op vegetarisch begonnen we eerst met vleesvervangers, maar dat beviel niet. Maar Anne houdt van koken, en heeft in haar leven een heel archief van recepten verzameld, dat ze nog steeds uitbreidt. Ze haalt deze recepten uit kranten, en van internet. Ook is ze creatief in het koken. Gaandeweg ontwikkelde ze een hele nieuwe kookstijl, met kruiden, paddestoelen, biologische plantaardige sauzen, en allerlei groenten, en slaagde er zodoende in om uiterst smakelijke maaltijden op tafel te zetten. En het effect daarvan is dat we helemaal geen behoefte meer hebben aan vlees. Ik vind vlees nog steeds lekker, maar ik mis het helemaal niet meer.

Ik denk dat we soberder moeten gaan leven om bij te dragen aan onze overleving als mensheid, maar met betrekking tot eten hoeft dat dus niet. Om echter je eetgewoonten zo te veranderen dat je er blij van wordt, dat vraagt aandacht en creativiteit, en open staan voor de adviezen op dit punt. Men kan klein beginnen, met een of twee maaltijden per week. Maar misschien zijn we zelfs niet bereid om dat op te brengen. Over de onverschilligheid met betrekking tot de klimaatramp kom ik volgende week te spreken.