Klimaatverandering is niet langer een toekomstscenario. De speeltijd is voorbij.
(David van Reybrouck, denker der Nederlanden, in Trouw, 18 augustus 2026)

‘Dit is de zomer van de waarheid’. Onder die titel opent Trouw van dinsdag j.l. met een essay van David van Reybrouck. Het is opmerkelijk dat een dagblad op deze manier opent: met een essay, in plaats van met een nieuwsbericht. Het laat zien dat de redactie van Trouw zich bewust is van het gevaar waarin we verkeren. En het essay van Van Reybrouck toont dezelfde verontrusting. Van Reybrouck is diep geraakt door de verwoesting die deze zomer is aangericht op de geliefde plekken in het landschap, in Frankrijk en België en elders in Europa en ter wereld. Dierbare landschappen zijn definitief verloren gegaan, er zijn slachtoffers gevallen en er is onnoemelijk leed aangericht. De klimaatramp ligt niet meer in de toekomst, hij is hier en nu aanwezig.

Van Reybrouck hoopt en verwacht dat dit waarschuwingssignaal de nationale en Europese overheden zal aanzetten tot een ambitieuzer klimaatbeleid. Ik heb daar echter geen enkel vertrouwen in. Dat zegt wel iets over mijn karakter, maar dit gebrek aan vertrouwen is ook gebaseerd op de historie sinds 1962, de wake-up call van Rachel Carson (Silent Spring); 1972, de tweede wake-up call van De Club van Rome (Grenzen aan de groei); en 2006, de derde wake-up call van Al Gore (An Inconvenient Truth) – nog daargelaten alle mede door klimaatverandering veroorzaakte natuurrampen. Al deze gebeurtenissen hebben niet geleid tot een radicaal en doortastend klimaatbeleid, ook al is het bewustzijn onder de bevolkingen van de klimaatramp wel enigszins toegenomen. Dus waarom zou dat nu wel gebeuren? Nog steeds hebben veel mensen er persoonlijk weinig last van. Er moeten vrees ik nog veel ergere dingen gebeuren. Misschien wordt daar binnen een half jaar in voorzien:

Het schijnt dat er dan een grotere ramp dan de afgelopen zomer op ons af komt: El Niño. Het artikel in De Groene Amsterdammer van vorige week – Zingend de orkaan tegemoet van Mounir Samuel – en de waarschuwingen van het Rode Kruis en de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) laten daar geen misverstand over bestaan. Bosbranden, overstromingen, enorme droogte, voedseltekorten – het komt er waarschijnlijk allemaal aan in de komende maanden, met een hoogtepunt in december en januari. NGO’s, in het bijzonder het Rode Kruis, treffen voorbereidingen, maar kunnen natuurlijk het ergste niet voorkomen. Misschien kunnen we hoop putten uit de mogelijkheid dat deze El Niño eindelijk echt iets in beweging zal zetten.